۷ نوامبر ۲۰۲۵- بیش از ۸۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان به نوعی از دیابت مبتلا هستند و این رقم همچنان در حال افزایش است. روز ۱۴ نوامبر به ‌عنوان «روز جهانی دیابت» نام‌ گذاری شده است و شعار امسال آن «دیابت در تمام مراحل زندگی» است. این شعار بر این نکته تأکید دارد که دیابت می‌ تواند افراد را در هر سنی تحت تأثیر قرار دهد، بر اهمیت پیشگیری تأکید می ‌کند و هدف آن توانمندسازی بیماران دیابتی در تمام سنین است. در این راستا، در ادامه پنج مقاله علمی جدید درباره پیری و دیابت را برای شما آورده ایم:

جوانان بیش از دو برابر گذشته در معرض دیابت هستند

عوامل خطر دیابت نوع ۲ (T2D) متعدد و پیچیده ‌اند؛ این عوامل می ‌توانند رفتاری، محیطی و اجتماعی باشند، اما نقش ژنتیک و اپی ‌ژنتیک نیز در بروز بیماری قابل توجه است. جوانان به ‌ویژه ممکن است مقاومت انسولینی بیشتری داشته باشند و در مقایسه با بزرگسالان مبتلا به T2D، در گروهی محروم ‌تر قرار گیرند که دسترسی کمتری به مراقبت ‌های بهداشتی با کیفیت دارند.

در مطالعه ‌ای جدید که در نشریه  Frontiers in Endocrinologyمنتشر شده است، پژوهشگران چینی به بررسی روندها و بار بیماری دیابت نوع ۲در جمعیت جوان پرداختند.

نتایج آن ‌ها نشان داد که بین سال‌ های ۱۹۹۰تا ۲۰۲۱، بروز جهانی دیابت نوع ۲در افراد ۱۵ تا ۲۴ساله از ۵۶ نفر به ۱۲۳.۹ نفر در هر ۱۰۰هزار نفر افزایش یافته است- یعنی تعداد افرادی که از وضعیت بدون بیماری به وضعیت مبتلا تغییر یافته ‌اند، بیش از دو برابر شده است. بیشترین افزایش موارد جدید در گروه سنی ۱۵ تا ۱۹سال مشاهده شد و در میان پسران بیشتر از دختران بود. در برخی مناطق مانند شمال آفریقا و خاورمیانه، افزایش موارد جدید بیشترین میزان را داشت، که به گفته ‌ی پژوهشگران، بر ضرورت تدوین راهبردها و مداخلات هدفمند برای مقابله با دیابت نوع ۲ در جوانان تأکید دارد.

پیامدهای منفی گرما یا سرمای شدید برای افراد مبتلا به دیابت

دیابت و تغییرات اقلیمی از چالش ‌های بزرگ عصر ما هستند. بیش از ۱۱ درصد جمعیت جهان به دیابت مبتلا هستند و انتظار می ‌رود تعداد مبتلایان در دهه‌ های آینده افزایش یابد. هم‌ زمان، پیامدهای تغییرات اقلیمی- از جمله دماهای شدید، آتش‌سوزی‌ های گسترده، امنیت غذایی، کیفیت آب و گسترش ناقلان بیماری- سلامت انسان و سیاره را تحت تأثیر قرار می ‌دهند.

در مقاله ‌ی منتشرشده در Frontiers in Public Health، تیمی بین ‌المللی از پژوهشگران تأثیر گرمای شدید یا سرمای زیاد را بر خطر ابتلا به دیابت، فوریت ‌های مرتبط با بیماری و مرگ‌ و میر بررسی کرده ‌اند. با تجزیه و تحلیل داده ‌های ۱۳مقاله‌ ی پیشین، آن‌ ها دریافتند که دماهای افراطی به‌ طور قابل‌توجهی احتمال بروز عوارض دیابتی، بستری شدن، مراجعه به اورژانس و مرگ ‌های مرتبط با دیابت را افزایش می ‌دهند. این موضوع ممکن است به این دلیل باشد که افراد مبتلا به دیابت بیشتر در معرض اختلال در تنظیم دمای بدن و عملکرد خودکار سیستم عصبی هستند. گرمای شدید می ‌تواند منجر به کم ‌آبی، التهاب سیستمیک یا اختلال در عملکرد عصبی شود، در حالی که سرمای شدید ممکن است فعالیت بدنی را کاهش داده و به سبک زندگی کم ‌تحرک، چاقی و مقاومت به انسولین منجر شود.

انواع کمتر شناخته ‌شده دیابت ممکن است خواب را مختل کنند

انواع مختلفی از دیابت وجود دارد که برخی از آن‌ ها شناخته ‌شده ‌تر هستند و بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته ‌اند. رایج ‌ترین و پرمطالعه ‌ترین نوع دیابت، دیابت نوع ۲ (T2D) است، اما انواع دیگری نیز شناخته شده ‌اند؛ از جمله دیابت نوع ۱ (T1D)، دیابت مونوژنیک (MODY) که شامل انواع ارثی و دیابت نوزادی می ‌شود، دیابت ناشی از دارو، و انواعی که با بیماری‌های دیگر مرتبط هستند.

در مطالعه‌ای جدید، پژوهشگرانی از ایالات متحده و اکوادور وضعیت فعلی دانش موجود درباره ارتباط بین الگوهای خواب و مدیریت دیابت در افراد مبتلا به انواع کمتر رایج دیابت- یعنی T1Dو MODY- را بررسی کردند. نتایج این بررسی در نشریه  Frontiers in Endocrinologyمنتشر شده است.

آن‌ ها دریافتند که بیماران  T1Dنیز مانند مبتلایان به T2D، بیشتر در معرض خواب کوتاه‌ مدت، کیفیت پایین خواب و خطر بالای آپنه خواب قرار دارند. هم بزرگسالان و هم کودکان مبتلا به T1Dاغلب کمتر از میزان توصیه‌ شده برای سن خود می ‌خوابند. بیماران  MODYنیز کیفیت خواب پایین ‌تری دارند و بیشتر در معرض بی‌ خوابی و آپنه خواب هستند. با این حال، مکانیسم ‌ها و تفاوت ‌های میان انواع مختلف دیابت مونوژنیک هنوز به ‌طور کامل شناخته نشده‌ اند. پژوهشگران تأکید کردند که در آینده باید مطالعات گسترده‌ ای در گروه‌ های سنی کودکان و بزرگسالان انجام شود تا درک بهتری از کیفیت خواب در انواع کمتر رایج دیابت حاصل گردد.

بهینه ‌سازی درمان با گلیمپیرید در دیابت نوع ۲ با استفاده از دوقلوی دیجیتال مبتنی بر مدل فارماکوکینتیکی فیزیولوژیک

اگرچه درمان ‌ها و داروهای متعددی برای دیابت نوع ۲ (T2D) در دسترس هستند، اما بهینه ‌سازی درمان با گلیمپیرید در دیابت نوع ۲ با چالش تفاوت‌ های قابل ‌توجه بین افراد در فارماکوکینتیک دارو مواجه است. برای پیشگیری از پیامدهای نامطلوب بیماری، تدوین برنامه ‌های درمانی فردی ضروری است.

اکنون، پژوهشگران آلمانی در مقاله ‌ای که به ‌تازگی در Frontiers in Pharmacology منتشر شده است، مدلی جامع از بدن انسان طراحی کرده‌ اند که نحوه‌ ی ورود، عبور و خروج داروی ضد دیابت گلیمپیرید را در بدن شبیه ‌سازی می‌ کند. محققان یک مدل فارماکوکینتیکی مبتنی بر فیزیولوژی کل بدن(PBPK)  طراحی کردند که به‌ عنوان «دوقلوی دیجیتال» داروی گلیمپیرید عمل می‌ کند و امکان ارزیابی نظام‌ مند تأثیر عوامل فردی بیمار بر نحوه‌ی توزیع دارو را فراهم می‌ سازد. این مدل با استفاده از داده‌ های پالایش ‌شده از ۲۰ مطالعه ‌ی بالینی، فرآیند جذب، توزیع، متابولیسم و دفع(ADME)  گلیمپیرید را به ‌صورت مکانیسمی شبیه‌ سازی می ‌کند. همچنین، عوامل کلیدی مؤثر بر تفاوت‌ های فردی از جمله عملکرد کلیوی و کبدی، ژنوتیپCYP2C9  و وزن بدن در آن لحاظ شده ‌اند.

محققان نوشتند: مدل طراحی‌ شده توانست به‌ طور دقیق فارماکوکینتیک مشاهده ‌شده را بازتولید کند و تأثیر این عوامل را بر میزان مواجهه با دارو کمی ‌سازی نماید. در افراد دارای اختلال عملکرد کبدی یا انواع خاصی از ژن CYP2C9، افزایش مواجهه با گلیمپیرید پیش ‌بینی شد که نشان‌ دهنده‌ی اثرات قابل‌ توجه ژنتیکی و فیزیولوژیکی است.

محققان نتیجه گیری کردند که این دوقلوی دیجیتال، بینش ‌های مکانیسمی درباره‌ ی تفاوت‌ های فارماکوکینتیکی فراهم می ‌کند و به‌ عنوان بستری شبیه‌ سازی ‌شده برای بررسی دوزدهی فردی و راهبردهای تفکیک بیماران عمل می ‌کند. این مدل پایه ‌ای برای توسعه ابزارهای پشتیبان تصمیم‌ گیری بالینی در مدیریت دیابت نوع ۲ فراهم می ‌سازد.

دیابت ممکن است حفظ تعادل بدن را دشوارتر کند

حفظ تعادل در زندگی روزمره ضروری است و ما بارها و بارها بدون آن‌ که متوجه باشیم، این کار را انجام می ‌دهیم. با افزایش سن و بروز شرایط مرتبط با پیری- از جمله دیابت نوع ۲ (T2D)- توانایی کنترل تعادل بدن ممکن است کاهش یابد.

در مقاله ‌ی جدید منتشرشده در Frontiers in Aging Neuroscience، پژوهشگران آمریکایی تأثیر دیابت نوع ۲ را بر حرکات ظریف و ناخودآگاه بدن که برای حفظ تعادل انجام می‌ شوند و با عنوان «نوسان وضعیتی» شناخته می ‌شوند، در سالمندان بررسی کردند. نمونه ‌ی مورد مطالعه شامل ۲۴ فرد سالمند بدون دیابت و ۲۰ فرد سالمند مبتلا به دیابت نوع ۲ بود که همه‌ ی شرکت‌کنندگان بالای ۶۵سال سن داشتند. آن‌ ها دو نوع فعالیت را انجام دادند: یک وظیفه ‌ی ساده (ایستادن بی ‌حرکت) و یک وظیفه‌ ی دوگانه (ایستادن همراه با جستجوی بصری).

نتایج نشان داد که گروه مبتلا به دیابت نوع ۲ در هر دو فعالیت، نشانه‌ هایی از کاهش پایداری وضعیتی نسبت به گروه غیر دیابتی داشتند. کاهش کنترل تعادل و اختلال بیشتر در این توانایی در میان بیماران دیابتی می ‌تواند خطر زمین‌ خوردن را افزایش دهد. با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که برای پیگیری تغییرات در کنترل تعادل در طول زمان و درک بهتر ارتباط آن با خطر سقوط در سالمندان مبتلا به دیابت نوع ۲، انجام مطالعات طولی ضروری است.

منبع:

https://www.frontiersin.org/news/2025/11/07/diabetes-sleep-aging-world-diabetes-day